fa ناترازی انرژی در بخش کشاورزی: وضعیت، چالش‌ها و راهکارها اقتصاد انرژی Energy Economics پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">انرژی از جمله مهمترین نهاده&rlm;های تولید بخش کشاورزی است که تداوم روند رو به رشد ناترازی انرژی در حامل&rlm;های کلیدی کشور، آثار و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی در بخش کشاورزی در پی خواهد داشت. این مطالعه با بررسی مصرف انرژی بخش کشاورزی به دنبال احصاء چالش&rlm;های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فنی، زیست محیطی و حقوقی ناترازی انرژی بخش کشاورزی است تا با ارائه راهکارهایی به خروج ناترازی انرژی در فعالیت&rlm;های کشاورزی کمک نماید. نتایج نشان می&rlm;دهد روند مصرف انواع حامل&rlm;های انرژی بخش کشاورزی طی برنامه&rlm;های توسعه اقتصادی کشور نشان می&rlm;دهد که متوسط مصرف نهایی انرژی بخش کشاورزی، طی 6 برنامه توسعه اقتصادی، از 30.5 میلیون بشکه معادل نفت خام در سال 1368 به 64.2 میلیون بشکه معادل نفت خام در پایان برنامه ششم (1400) افزایش یافته است. با این وجود متوسط سهم مصرف ‌نهایی بخش از متوسط کل مصرف نهایی کشور از 8.3 درصد به 4.8 درصد کاهش یافته است. میزان مصرف انرژی بخش کشاورزی در سال 1401 به میزان 81 میلیون بشکه معادل نفت خام و سهم آن از کل مصرف نهایی انرژی 5.4 درصد بوده است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مدیریت بهینه منابع و مصارف در کنار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی&rlm;های پاک و تجدیدپذیر و نوسازی ماشین‌آلات کشاورزی از جمله راهکارهای عبور از این معضل است. همچنین ناترازی انرژی در ایران تنها یک مساله فنی یا اقتصادی نیست، بلکه در درجه اول یک معضل مدیریتی محسوب می‌شود که نیازمند اصلاحات در حکمرانی انرژی کشور است.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Energy is one of the most important inputs in agricultural production, and the continuation of the growing trend of energy imbalance in the country&#39;s key carriers will have economic and social effects and consequences in the agricultural sector. By examining the energy consumption of the agricultural sector, this study seeks to identify the political, economic, social, technical, environmental and legal challenges of the energy imbalance in the agricultural sector in order to provide solutions to help eliminate the energy imbalance in agricultural activities. The results show that the trend of consumption of various energy carriers in the agricultural sector during the country&#39;s economic development programs shows that the average final energy consumption of the agricultural sector has increased from 30.5 million barrels of crude oil equivalent in 1989 to 64.2 million barrels of crude oil equivalent at the end of the sixth plan (1999). However, the average share of final consumption in the country&#39;s average total final consumption has decreased from 8.3 percent to 4.8 percent. The agricultural sector&#39;s energy consumption in 1401 was 81 million barrels of crude oil equivalent, and its share of total final energy consumption was 5.4%.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Optimal management of resources and consumption, along with investment in clean and renewable energy infrastructure and modernization of agricultural machinery, are among the solutions to overcome this problem. Also, the energy imbalance in Iran is not only a technical or economic issue, but is primarily a management problem that requires reforms in the country&#39;s energy governance.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; ناترازی انرژی, بخش کشاورزی, مصرف انرژی, ایران. Energy Imbalance, Agricultural Sector, Energy consumption, Iran 47 64 http://necjournals.ir/browse.php?a_code=A-10-2924-1&slc_lang=fa&sid=1 ehsan rajabi احسان رجبی rajabi.ehsan63@gmail.com 10031947532846007777 10031947532846007777 Yes Research Assistant Professor, Agricultural and Food Policies Research Department (AFPRD). Agricultural Planning, Economic and Rural Development Research Institute (APERDRI), Tehran, Iran. استادیار پژوهشی، گروه پژوهشی سیاست‌های کشاورزی و غذا، موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران. arezo bagherzadeh آرزو باقرزاده a.bagherzadeh@agri-peri.ac.ir 10031947532846007778 10031947532846007778 No Senior Researcher, Agricultural and Food Policies Research Department (AFPRD), Agricultural Planning, Economic and Rural Development Research Institute (APERDRI), Tehran, Iran. پژوهشگر ارشد، گروه پژوهشی سیاست‌های کشاورزی و غذا، موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران.