fa مروری جامع بر مسیرهای تولید هیدروژن در راستای استراتژی‌‌‌‌‌های گذار انرژی فن آوري هاي انرژي هاي تجديد پذير Renewable Energy Technologies پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">در پاسخ به تهدیدهای فزاینده‌ی تغییرات اقلیمی و نیاز فوری به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، سیستم انرژی جهانی در حال گذار و دگرگونی عمیقی است. در این میان، هیدروژن (</span>H<span cambria="" dir="LTR" math="" style="font-family:">₂</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">) به‌عنوان حامل انرژی‌ چندمنظوره و امیدوارکننده مطرح شده است. عنصری که ظرفیت کربن‌زدایی از بخش‌هایی را دارد که برق‌رسانی مستقیم به آن‌ها دشوار است، از جمله صنایع فولاد، مواد شیمیایی، تولید آمونیاک و حمل‌ونقل‌های سنگین. با وجود دهه‌ها توسعه‌ی فناوری، پیاده‌سازی گسترده‌ی سامانه‌های انرژی مبتنی بر هیدروژن همچنان با موانع فنی، اقتصادی و زیرساختی روبه‌رو است. این مرور جامع، به بررسی روش‌های گوناگون تولید هیدروژن از جمله هیدروژن خاکستری، آبی، سبز، فیروزه‌ای، صورتی و همچنین انواع نوظهوری مانند هیدروژن طلایی و نارنجی</span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;می پردازد.</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> تقاضای پیش‌بینی‌شده برای هیدروژن، ساختارهای هزینه‌ای فعلی، و راهبردهای کلیدی برای استقرار این فناوری مورد بررسی قرار می‌گیرند. علاوه بر این، این مطالعه به چالش‌های زیست‌محیطی و نیازهای پژوهشی مرتبط با انتشار آلاینده، مصرف آب و پایداری در چرخه‌ی عمر می‌پردازد. با تلفیق روندهای کنونی و چشم‌اندازهای آینده، این مقاله بر نقش حیاتی هیدروژن در گذار جهانی انرژی تأکید می‌کند و مسیرهایی را برای غلبه بر چالش‌هایی که مانع از استقرار گسترده آن هستند، ترسیم می‌نماید. در این میان، تأکید شده است که اگر تعارضات مربوط به مصرف آب و کاربری زمین در مناطق خشک به‌خوبی مدیریت شوند، هیدروژن سبز می‌تواند در بلندمدت پیش‌قراول این گذار باشد؛ در حالی که هیدروژن آبی، با تکیه بر زیرساخت‌های موجود، راه‌حلی موقتی و پل‌گونه ارائه می‌دهد.</span></span></span></span></span></span> In response to the escalating threats of climate change and the urgent need to reduce greenhouse gas emissions, the global energy system is undergoing a profound transition and transformation. In this context, hydrogen (H₂) has emerged as a versatile and promising energy carrier, possessing the capacity to decarbonize sectors where direct electrification remains challenging, including the steel industry, chemical manufacturing, ammonia production, and heavy-duty transportation. Despite decades of technological development, the widespread implementation of hydrogen-based energy systems continues to face technical, economic, and infrastructural barriers. This comprehensive review examines various hydrogen production methods, including grey, blue, green, turquoise, pink hydrogen, as well as emerging types such as gold and orange hydrogen. The projected demand for hydrogen, current cost structures, and key strategies for technology deployment are systematically investigated. Furthermore, this study addresses environmental challenges and research needs related to pollutant emissions, water consumption, and life-cycle sustainability. By synthesizing current trends and future perspectives, this article emphasizes the critical role of hydrogen in the global energy transition and outlines pathways to overcome the barriers hindering its large-scale deployment. It is highlighted that green hydrogen can lead this transition in the long term, provided that conflicts over water consumption and land use in arid regions are properly managed, whereas blue hydrogen offers a temporary bridge solution by leveraging existing infrastructure. اقتصاد مبتنی بر هیدروژن, گذار به سامانه‌های نوین انرژی, روش‌های تولید هیدروژن, هیدروژن نارنجی Hydrogen-based economy, Energy transition pathways, Hydrogen production and storage, Orange hydrogen 14 38 http://necjournals.ir/browse.php?a_code=A-10-2952-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Hosna Talebian سیده حسنا طالبیان h.talebian@ilam.ac.ir 10031947532846007788 10031947532846007788 Yes Ilam University دانشگاه ایلام seyed hossein rostampour سید حسین رستم پور seyedhosseinrostampour@gmail.com 10031947532846007789 10031947532846007789 No Ilam University دانشگاه ایلام pooria tanhaei پوریا تنهایی pooriatanhaei@gmail.com 10031947532846007790 10031947532846007790 No Ilam University دانشگاه ایلام