fa ارزیابی مدل‌های تجربی برآورد تابش خورشیدی روزانه بر پایه دمای هوا در چهار منطقه آب و هوایی ایران مدل هاي برنامه ريزي انرژی Energy Planning Models پژوهشي Research <p>تابش خورشیدی روزانه یکی از پارامترهای مهم در زمینه کاربرد انرژی خورشیدی می‌باشد. با توجه به اینکه، اندازه‌گیری تابش خورشیدی نیازمند ابزار و تجهیزات پیشرفته است، داده‌های اندازه‌گیری شده تابش خورشیدی در کل ایام سال و برای بازه طولانی در تمامی ایستگاه‌های هواشناسی کشور موجود نمی‌باشد. یک روش معمول برای تخمین میزان تابش روزانه خورشید استفاده از مدل‌های تجربی و بر اساس داده‌های هواشناسی در دسترس مانند ساعات آفتابی و یا دمای هوا می‌باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی عملکرد پنج مدل تجربی تخمین میزان تابش خورشیدی روزانه بر اساس تفاوت بین دمای حداکثر و حداقل (مدل‌های بریستو- کمپبل، هارگریوز، سامانی، لی و چن) می‌باشد. با استفاده از آزمون آماری خطا، عملکرد مدل‌ها با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری شده در 12 ایستگاه هواشناسی ایران واقع در چهار منطقه آب و هوایی مرطوب، نیمه مرطوب، نیمه خشک و خشک با یکدیگر مقایسه گردید. نتایج نشان داد این مدل‌ها دارای دقت بیشتری در مناطق خشک نسبت به مناطق مرطوب می‌باشند. بنابراین استفاده از این مدل‌ها برای تخمین تابش خورشیدی روزانه در مناطق خشک ایران که تنها داده‌های دمای هوا در دسترس می‌باشد، توصیه می‌شود.</p> <p>Daily solar radiation is an important element in the application of solar energy. Measuring solar radiation requires advanced tools and equipment. Hence, solar radiation measured data are not always available in the all the meteorological stations. Generally it needs to be estimated by empirical models based on frequently available meteorological records such as hours of sunshine or temperature. This paper evaluates the behavior of five empirical models based on the difference between maximum and minimum temperatures (the models of Bristow & Campbell, Hargreaves, Samani, Chen and Li). With statistical error tests, the performance of the models is validated by comparing together against the measured data at 12 meteorological stations in Iran located in four region climate humid, semi-humid, semi-arid and arid. Results show that the models are more accurate in the arid regions as compared to humid regions. Hence, these models can be recommended for estimating daily solar radiation in arid regions where only air temperature data are available in Iran.</p> ایران, تابش خورشیدی روزانه, دمای هوا, مدل تجربی, مناطق آب و هوایی Air temperature, climate region, daily solar radiation, empirical models, Iran 0 0 http://necjournals.ir/browse.php?a_code=A-10-1021-1&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Faraji Mahyari خدیجه فرجی مهیاری farajimahyari@ut.ac.ir 10031947532846002900 10031947532846002900 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Majid Khanali مجید خانعلی khanali@ut.ac.ir 10031947532846002901 10031947532846002901 Yes Department of Agricultural Machinery Engineering, University of Tehran پردیس‌کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران Zahra Faraji Mahyari زهرا فرجی مهیاری z_farajimahyari@ut.ac.ir 10031947532846002902 10031947532846002902 No Department of Agricultural Machinery Engineering, University of Tehran پردیس‌کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران