fa مقایسه انرژی ورودی، خروجی و پتانسیل گرمایش جهانی مزارع گندم و جو دیم در منطقه آق‌قلا (استان گلستان) انرژی و محیط زیست Energy and Environment پژوهشي Research در سال‌های اخیر ارزیابی انرژی ورودی و خروجی و پتانسیل گرمایش جهانی در بخش کشاورزی جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. جهت انجام این بررسی به‌ترتیب 95 و 83 مزرعه گندم و جو دیم انتخاب گردید و اطلاعات مربوط به ماشین‌آلات، نهاده‌های ورودی شامل بذر، کود، سوخت و سموم به‌وسیله‌ی پرسشنامه جمع‌آوری شد. میزان مصرف سوخت، انرژی ورودی و خروجی، شاخص‌های ارزیابی انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی ناشی از انتشارگازهای گلخانه‌ای برحسب معادل دی‌اکسید‌کربن محاسبه شد. نتایج نشان داد بیش<span dir="LTR">‌</span>ترین انرژی ورودی مستقیم در مزارع گندم و جو دیم به‌ترتیب 8/38 و 8/46 درصد مربوط به مصرف سوخت و در بخش انرژی ورودی غیرمستقیم بیش<span dir="LTR">‌</span>ترین مقدار 3/31 و 1/19 درصد به ترتیب برای مزارع گندم و جو دیم مربوط به کود نیتروژن بدست آمد. نسبت انرژی خروجی به ورودی درگندم و جو دیم به‌ترتیب 01/5 و 3/5 محاسبه شد. هم<span dir="LTR">‌</span>چنین میزان پتانسیل گرمایش جهانی درمزارع گندم و جو دیم به‌ترتیب 5/943 و 1/739 به‌دست آمد. با توجه به نتایج استفاده از ماشین‌آلات و ادوات کارآمدتر که باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود و نیز رعایت تناوب زراعی مناسب و استفاده از کودهای آلی می‌تواند باعث کاهش انرژی مصرفی، افزایش بازده انرژی و نیز کاهش پتانسیل گرمایش جهانی درمزارع گندم و جو دیم شود.<br> &nbsp; Recently evaluation of input, output and global warming potential (GWP) has been an extension in the sciences of agricultural. For this study 95 and 83 farmers were selected for rained wheat and rained barely in the north of Gorgan, respectively. The data including (machines, seeds, fertilizers, fuel, and pesticides) were collected by questionnaire. Then fuel, input and output energy, energy evaluation indexes and global warming potential (kg CO2/ha-1) were calculated. Results showed that the most direct input energy from fuel in rained wheat and barley was 38.8 and 46.8 percent respectively fuel. Also, the highest indirect input energy in rained wheat and barley was 31.3 and 19.1 respectively that related to fertilizers. The ratio of output to input energy in rained wheat and barley were calculated 5.01 and 5.3 respectively. The GWP respectively observed in rained wheat and barley were 943.5 and 739.1 (kg CO2/ha-1). In both crops, the highest GWP was related to nitrogen fertilizer and fuel consumption. In both crops, the consumption of fuel and fertilizer constitute the high percentage of energy consumption and greenhouse gas emissions. So, the use of devices that reduce fuel consumption is recommended, also need for research and investigation on crop rotation and nitrogen fixation plants were revealed. انرژی ویژه, انرژی غیرمستقیم, سوخت, عملیات زراعی Specific Energy, Indirect Energy, Fuel, Field Operations 33 50 http://necjournals.ir/browse.php?a_code=A-10-1841-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Taghi Feyzbakhsh محمد تقی فیض بخش feyz_54@yahoo.com 10031947532846004857 10031947532846004857 Yes Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Golestan مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان Parisa Alizadeh پریسا علیزاده faiz_54@yahoo.com 10031947532846004858 10031947532846004858 No Dept. of Agronomy, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده تولیدات گیاهی Fatemeh Sheikh فاطمه شیخ sheikhfatemeh@yahoo.com 10031947532846004859 10031947532846004859 No Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Golestan مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان