fa استفاده از خوشه بندی دو مرحله‌ای برای بررسی تاثیر سهمیه بندی بنزین بر رفتار مصرف‌کنندگان مديريت انرژي، بهینه سازی و اصلاح الگوی مصرف Energy Management, Conservation and Rational Use of Energy پژوهشي Research <p>بخش حمل و نقل جاده‌ای بزرگترین بخش مصرف‌کننده‌ی بنزین در کشور است که با رشد مداوم تقاضای انرژی در طول زمان، در دهه‌های اخیر با چالش‌های بزرگی مواجه بوده است. مهم‌ترین این چالش‌ها، کمبود عرضه‌ی بنزین مصرفی بوده است. برای جبران این کمبود، دولت ناچار به واردات بنزین به مقدار زیاد بوده که اختلاف قیمت خرید و فروش و پرداخت یارانه فشار مالی زیادی بر دولت وارد می‌کرده است. در گام نخست دولت در تیر ماه سال 1386 بنزین را سهمیه‌بندی کرد که سرانجام پس از 8 سال و در پی فراز و نشیب بسیار در سال 1394 در عمل منتفی شد. در این مقاله با نگرش جدیدی به روش‌های داده‌کاوی به این موضوع نگاه شده است. بازه‌ی مورد مطالعه از سال 1384 تا 1389 بوده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که سهمیه‌بندی بنزین در رفتار مصرفی مصرف‌کنندگان تاثیر کوتاه‌مدت داشته است. همچنین نتایج حاکی از آن است که به عنوان سیاست‌های جایگزین، گسترش ناوگان تاکسیرانی یک راه‌حل کوتاه مدت و گسترش مترو راه‌حل بلند مدت برای حل معضل حمل و نقل عمومی در تهران است.</p> <p>The road transportation sector has been the greatest consumer of gasoline in the country. Continuously growing demand of the sector has caused serious challenges the most important of which has been the gasoline supply problem. The deficit caused by difference between import price and sales price of gasoline has always put pressure on the government&rsquo;s budget. As the first step, to solve this problem, gasoline consumption was supplied by quota since July 2007 using smart cards. Unlike most studies which studied this policy from an economical point of view, using data mining techniques, this paper has a new approach. Two-step clustering is used for this purpose. Data are gathered from 2005 to 2010 for the city of Tehran. Since the period contains years before and after gasoline quota, the study results seem satisfactory to conclude about the gasoline quota effects. The results show that the policy had a short-term impact on the reduction of gasoline. Moreover taxi trips was a short term solution and that expansion of Metro lines is a long term solution to solve the road transportation sector dilemma.</p> حمل و نقل, خوشه‌بندی دو مرحله‌ای, داده‌کاوی, سهمیه‌بندی بنزین Data mining, Gasoline quota, Road transportation sector, Two-step clustering algorithm 0 0 http://necjournals.ir/browse.php?a_code=A-10-1226-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Mostafaei سعید مصطفایی saeed.mostafaei@alumni.ut.ac.ir 10031947532846003507 10031947532846003507 Yes Tehran University دانشگاه تهران Hamed Shakouri G. حامد شکوری گنجوی hshakouri@ut.ac.ir 10031947532846003508 10031947532846003508 No Tehran University دانشگاه تهران Reza Ghodsi رضا قدسی ghodsi@ccsu.edu 10031947532846003509 10031947532846003509 No Central Connecticut State University دانشگاه کنکتیکات آمریکا